Οι περισσότεροι άνθρωποι θα προτιμούσαν ναακουμπήσουν το χέρι τους στο αναμμένο μάτιτης κουζίνας, παρά να τους τους απορρίψουν.Γιατί, παραδόξως, ο πόνος είναι ακριβώς οίδιος. Aπό την Κάλλια Καστάνη

Εκατομμύρια ξενύχτια, μεθύσια και χαμένεςεργατοώρες, τόνοι αντικαταθλιπτικά, αλκοόλ καιναρκωτικά, ο ηγέτης Αδόλφος Χίτλερ και έναςπόλεμος, η Τζούλια Ρόμπερτς στο Pretty Woman(και όχι η Μισέλ Φάιφερ, η Μεγκ Ράιαν ή ηΝτάριλ Χάνα που τους προτάθηκε ο ρόλος καιαρνήθηκαν), το φινάλε με το τρένο στην ΆνναΚαρένινα, το block στο facebook, το φαινόμενοΠαντελή Παντελίδη και κάτι κομματάρες σαν τοSorry Seems To Be The Hardest Word, τίποτααπ’ όλα αυτά δεν θα είχε υπάρξει χωρίς τηναπόρριψη. Και η μεγαλύτερη αλήθεια είναι η εξής: η απόρριψη κάθε είδους –ερωτική, κοινωνική ήεπαγγελματική– είναι μια από τις πιο δύσκολες,εξαντλητικές, δραματικές εμπειρίες που μπορεί ναζήσει ένας άνθρωπος. Και πονάει. Πονάει πολύ.

Aναζητώντας απεγνωσμένα την αποδοχή

Είναι παράξενο. Παρότι, γενικά, αποδεχόμαστε ωςαξίωμα το “can’t win them all”, και βέβαια, αν καιγνωρίζουμε κι εμείς πρόσωπα που δενσυμπαθούμε, μερικές φορές μάλιστα για όχι καιπολύ σοβαρούς λόγους, συχνά αρκεί μόνο ηυποψία πως δεν είμαστε αποδεκτοί από έναν άνθρωπο για να μας συντρίψει και να μας ρίξει σε ένα ποτάμι αρνητισμού καιαυτολύπησης. «Περίμενα τηλέφωνο, αλλά δεν με πήρε, να δεις που με ξέχασε, δεν ενδιαφέρεται για μένα, είμαι άσχημη,ανόητη, δεν αξίζω τίποτα», οι ύπουλες διεργασίες της αυτοϋποτίμησης δεν έχουν τέλος.

Μια απάντηση, και μάλιστα η λιγότερο προφανής, που εξηγεί γιατί συμβαίνει αυτό είναι πως η ανάγκη να συνδεόμαστεσυναισθηματικά με τους άλλους «τρέχει» μέσα στον πυρήνα του DNA μας. “Από τις απαρχές της ανθρωπότητας”, εξηγεί ο κλινικός ανθρωπολόγος John A. Rush, “οι άνθρωποι «λειτουργούν» μέσα σε μικρές, αλληλέγγυες υποστηρικτικές ομάδες όπως η αγέλη, η φυλή, η πυρηνική οικογένεια. Όπως το σχολείο, η γειτονιά, ο αθλητικός σύλλογος, το κράτος, το έθνος. Είναι μια ένταξη αναγκαία για την επιβίωση τόσο της ομάδας όσο και του κάθε ατόμου ξεχωριστά. Ο φόβος της αποπομπής από την ομάδα μας κρατάει ενεργούς, ώστε να παραμένουμε ζωηρά και χρήσιμα μέλη της. Ωστόσο, ηαπόρριψη παραμένει μια διαρκής απειλή.

Ο άλλος λόγος, είναι, ας πούμε πιο ψυχολογικός-φροϋδικός. Πάει πίσω στην παιδική μας ηλικία και έχει να κάνει με την μητρική/πατρική αποδοχή ή απόρριψη (πραγματική ή συμβολική), που μας αφήνει με μια τεράστια τρύπα στην καρδιά. Γονείς απόντες ή αδιάφοροι, μανάδες που δεν στήριξαν, δεν χάιδεψαν, δεν φρόντισαν, πατεράδες που δεν επιβράβευσαν μεγαλώνουν παιδιά «πεινασμένα» για στοργή και συναισθηματικό δέσιμο. Αυτά τα παιδιά, σύμφωνα και με πρόσφατες έρευνες της καθηγήτριας του πανεπιστημίου Columbia, Geraldine Downey, μεγαλώνουν και γίνονται ενήλικες ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην απόρριψη. Συχνά, μάλιστα, μαθαίνουν να την περιμένουν από τους άλλους, ιδίως αυτούς που αγαπούν ή θεωρούν σημαντικούς. Γι’ αυτό είναι κλειστοί, επιφυλακτικοί, συνήθως υποφέρουν από αναίτιο άγχος ή θυμό κι έχουν μια τάση να ερμηνεύουν καθετί ως απόδειξη πως ο άλλος τους απορρίπτει. Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά που έχουν υποστεί διαρκή σωματική ή λεκτική κακοποίηση («είσαι άχρηστος / δεν αξίζεις / ποτέ δεν θα τα καταφέρεις»), καθώς και με όσα έχουν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που αποκλίνει από το μέσο όρο (πάχος, διαταραχή στην ομιλία, προβλήματα υγείας) και τα «καταδικάζει» στη διαφορετικότητα. Και σ’ αυτή την περίπτωση, αν οι παιδικές πληγές δεν έχουν «μπαλωθεί» από μια υγιή αυτοεκτίμηση, η άρνηση, η κριτική, η απόρριψη και ο φόβος της εγκατάλειψης, σκάβει βαθύτερα μέσα στο λάκκο με τις «προσωπικές αποτυχίες»…