Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΓΚΑΤΣΜΠΥ
ΣΙΝΕΜΑ Γράφει: Ορέστης Ανδρεαδάκη
Σάββατο 18 Μαΐου 2013
Κάπριο, Κάρεϊ Μάλιγκαν, Τόμπι Μαγκουάιρ.Ξεχάστε το βιβλίο του Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ και αφεθείτε στην ταινία. Είναι ρηχή, φασαριόζικη, γεμάτη υπερβολές και ειδικά εφέ, είναι όμως και άκρως απολαυστική και διαθέτει μια αναμφίβολη γοητεία.
Ο «Υπέροχος Γκάτσμπυ» ο οποίος άνοιξε επίσημα, την Τετάρτη 15 Μαΐου, το φετινό 66οΦεστιβάλ Καννών είναι ένα έργο εντυπωσιακό, μια πολύχρωμη μοντέρνα όπερα, ένα συγκινητικό δράμα που μπορεί ωστόσο να ειδωθεί και ως αλληγορία για την εποχή (της εκάστοτε) ευημερίας που οδηγείται προς το τέλος της.
Οι -αρκετές είναι αλήθεια- αδυναμίες της ξεχνιούνται γρήγορα και οι θεατές όλου του κόσμου, μέχρι στιγμής, δείχνουν ενθουσιασμένοι με το αποτέλεσμα.
Σκηνοθέτης των υπερβολών ο Αυστραλός Μπαζ Λούρμαν άφησε πίσω του την ντελικάτη παρακμή της τζαζ της δεκαετίας του 20, μέσα στην οποία γεννήθηκε το αριστουργηματικό βιβλίο, και φόρτωσε κάθε πλάνο του με χρώματα και ετερόκλητες μουσικές, εκκωφαντικούς ήχους, ειδικά εφέ και φασαρία.
Το θέμα της ταινίας βέβαια παραμένει το ίδιο με αυτό του βιβλίου: «η απελπισμένη προσπάθεια να επαναλάβουμε και να ξαναζήσουμε το παρελθόν, η πικρή συνειδητοποίηση ότι αυτό δεν είναι εφικτό και η ουτοπική αντίσταση σε αυτή την αδυνατότητα».
Ο ομώνυμος ήρωας (Λεονάρντο Ντι Κάπριο) προσπαθεί σε όλη την διάρκεια του έργου να ξανακερδίσει ολοκληρωτικά την Νταίζυ (Κάρεϊ Μάλιγκαν), η οποία όμως τώρα είναι παντρεμένη με ένα εκατομμυριούχο.
Την είχε γνωρίσει το 1917 όταν δεν ήταν παρά ένας φτωχός έφεδρος ανθυπολοχαγός που ετοιμαζόταν να πάει στον Πόλεμο -τον Α’ Παγκόσμιο. Εκείνη -ένα κακομαθημένο πλουσιοκόριτσο των μεσοδυτικών πολιτειών- τον ερωτεύτηκε, αλλά τελικά παντρεύτηκε κάποιον άλλο, μη αντέχοντας να τον περιμένει.
Επιστρέφοντας από τον Πόλεμο, πέντε χρόνια αργότερα, ο Γκάτσμπυ κατάφερε να γίνει και αυτός εκατομμυριούχος ενεργοποιώντας το αμερικανικό όνειρο – και τον αμερικανικό υπόκοσμο ωστόσο. Τώρα θα προσπαθήσει να ξαναζήσει τον έρωτά του, να ξαναζήσει το παρελθόν.
Γοητευτικός σ’ αυτόν τον ρόλο, ο Ντι Κάπριο είναι κομψός, σαγηνευτικός και απελπισμένα ρομαντικός. Η αλήθεια είναι ωστόσο ότι δεν διαθέτει (ή εμποδίστηκε) το ειδικό βάρος του πολύπλοκου χαρακτήρα του.
Το ειδικό αυτό βάρος το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ιστορία. Ο Άρης Μπερλής (που μετέφρασε το βιβλίο για λογαριασμό των εκδόσεων Άγρα) γράφει ότι ο ομώνυμος ήρωας είναι μια μυθική φιγούρα «που εκφράζει μια αρχετυπικά ανδρική και βαθύτατα ρομαντική ποιότητα- την πεποίθηση ότι μια ερωτική σχέση μπορεί να διαρκέσει για πάντα και την βούληση να προστατεύσει απολύτως και άνευ όρων το αντικείμενο της ερωτικής του επιθυμίας.»
«Ο Υπέροχος Γκάτσμπυ» του Φιτζέραλντ είναι ένα λυρικό αφήγημα που περιγράφει τέλεια το αμερικανικό όνειρο και την δεκαετία του 20, «μια εποχή μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης, πρωτοφανούς ευμάρειας, υπερβολικού πλούτου, ηθικής χαλάρωσης, οπορτουνισμού, διαφθοράς και επικείμενης χρεοκοπίας» η οποία μοιάζει ανατριχιαστικά με την δική μας εποχή.
Και η ταινία του Λούρμαν όμως τονίζει αυτό το στοιχείο –την ηθική εξαχρείωση μιας κοινωνίας που βαδίζει ολοταχώς προς την χρεοκοπία. Είναι επίσης εξίσου λυρική και μουσική, έχει φρενήρη ρυθμό και σε παρασέρνει σε ένα υπέροχο κινηματογραφικό χορό….
